تاران، شیراز یان مەشهەد: کام شار بۆ گەشتیاری پزیشکی لە ئێران باشترە؟

وەڵامی کورت ئەمەیە: بۆ کەیسێکی ئاڵۆز، وەرگرتنی ڕای چەند پسپۆڕێک یان چاودێریی چەند بەشێک، تاران بەگشتی خاڵی دەستپێکی پراکتیکییە. شیراز دەکرێت باشتر بێت ئەگەر تیمێکی دیاریکراو و پشتڕاستکراو شارەزاییی تایبەتی لە چارەسەری پێویستدا هەبێت، بە تایبەتی لە هەندێک ڕێڕەوی چاندنی ئەندام و نەشتەرگەریی جگەر، پەنکریاس و کەناڵەکانی زەرداو. مەشهەدیش کاتێک دەکرێت باشترین بێت کە پزیشکی گونجاو، نەخۆشخانەی پێویست، ڕێگای گەشت و پاڵپشتیی هاوڕێی نەخۆش هەموویان پشتڕاست کرابن. هیچ شارێک بۆ هەموو نەخۆش و چارەسەرێک یەکەم نییە. لە هەڵبژاردنی تاران، شیراز یان مەشهەد، ئەو شارە باشترە کە باشترین هاوتاییی کلینیکیی دڵنیابوو بۆ کەیسی تۆ تێدایە.

ئەم بابەتە شارەکان بەراورد دەکات، نەک نەخۆشخانەیەک پشتڕاست بکات. وەزارەتی تەندروستیی ئێران زانیاریی ناوەندە ڕێگەپێدراوەکانی خزمەت بە نەخۆشی نێودەوڵەتی لە پۆرتاڵی گەشتیاریی تەندروستیدا بڵاودەکاتەوە.[1] بەڵام دەبێت مۆڵەتی ئێستای هەمان ناوەند، تۆماری پزیشک لە ئەنجومەنی پزیشکیی ئێران، پلانی نووسراو، توانای فریاکەوتن و بەدواداچوونی دوای گەڕانەوە بە جیا پشتڕاست بکرێن.[2]

بەراوردێکی خێرای سێ شارەکە

هۆکاری بڕیار	تاران	شیراز	مەشهەد
فراوانیی هەڵبژاردە	زۆرجار ناوەند و پسپۆڕیی زیاتر بۆ بەراورد	کاتێک تیمێکی تایبەت لەگەڵ پڕۆسەکە دەگونجێت بەهێزە	کاتێک پزیشک و ڕێگا لە پێشەوە گونجاون بەهێزە
کەیسی چەندپسپۆڕی	بۆ ڕای دووەم و ڕەوانەکردن پراکتیکییە	ئەگەر تۆڕی پێویست لە یەک شوێن بێت گونجاوە	ئەگەر هەموو خزمەتەکان لە شارەکە ڕێک بخرێن گونجاوە
بەڵگەی جیاواز	چەندین دامەزراوە و تۆڕێکی ئەکادیمیی گەورە	کاری بەڵگەدار لە چاندن و جگەر لە ناوەندێکی دیاریکراو	ناوەندی خاوەن بەشی نەخۆشی نێودەوڵەتی
ئاڵنگاریی سەرەکی	دووری، هاتوچۆ و گواستنەوە	لە هەندێک پسپۆڕیدا هەڵبژاردەی کەمتر	پلانی گواستنەوە لە ئاڵۆزیی قورسدا

ئەم خشتەیە پلانی کارە، نەک پلەبەندیی کوالێتی. لیستی نوێکراوەی FCDOی بەریتانیا چەندین دامەزراوە لە تاران و نموونە لە شیراز و مەشهەد ناودەبات، بەڵام خۆی دەڵێت لیستەکە تەواو نییە و پشتگیریی هیچ پێشکەشکەرێک ناکات.[3] ژمارەی ناوەکان بەڵگەی باشتر بوونی شارێکی تەواو نییە.

بەراوردی تاران، شیراز یان مەشهەد تەنها بۆ دروستکردنی لیستێکی کورت بەکاربهێنە، پاشان تیمی کلینیکیی ناوداری پشت هەر پێشنیارێک بپشکنە.

تاران؛ بۆ هەڵبژاردەی فراوان و توانای یەدەگ

تاران بۆ نەخۆشێک دەکرێت دەستپێکی لۆژیکی بێت کە دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکەی هێشتا یەکلایی نەبووەتەوە، دوو ڕای سەربەخۆی دەوێت، یان لە هەمان گەشتدا پێویستی بە وێنەگرتن، پاتۆلۆجی، دڵ، بێهۆشکردن و چاودێریی چڕ هەیە. لیستی FCDO ناوی چەند ناوەندێکی تاران دەهێنێت و بنکەی جیهانیی خوێندنی باڵا زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی تاران بە تۆڕێکی چەند نەخۆشخانەی فێرکاری ناساندووە.[3][4] لەمەوە دەتوانرێت فراوانیی هەڵبژاردەکان هەڵبسەنگێنرێت، بەڵام نەک ئەوەی هەر پزیشکێکی تاران باشترە.

ئەگەر نەخۆشییەکە دەگمەن یان چەندپسپۆڕییە، دەتەوێت چەند پلانی نووسراو بەراورد بکەیت، یان ئەگەری پێویستی بە ICU و ڕەوانەکردنی خێرا بۆ پسپۆڕێکی تر هەیە، تاران لە سەرەتا بپشکنە. بۆ هەندێک گەشتیار هاتنی نێودەوڵەتی و گواستنەوەی پزیشکییش ئاسانترە.

کێشەکانی لۆجستیکین. هۆتێل لە نەخۆشخانە دوور دەبێت و هاتوچۆی شار کاتی چاکبوونەوە دەخوات. ناونیشانی ورد، کاتی ڕاستەقینەی ڕێگا لە کاتی چاوپێکەوتن، دەستگەیشتنی کورسیی تایبەت و پلانی گەڕانەوەی فریاکەوتن داوا بکە. تەنها لەبەر پایتەختبوون تاران هەڵمەبژێرە؛ ناوی شار جێگای نەشتەرگەری نەناسراو یان شوێنی نادیاری نەشتەرگەری ناگرێتەوە.

شیراز؛ کاتێک پسپۆڕی بڕیار ئاراستە دەکات

شیراز کاتێک مانادارترە کە بەرنامەیەکی پسپۆڕیی باوەڕپێکراو بە وردی لەگەڵ چارەسەری داواکراو بگونجێت. ماڵپەڕی فەرمیی نەخۆشخانەی خێرخوازیی ئەبوعەلی سینا خزمەتی نەخۆشی نێودەوڵەتی و بەرنامەی چاندنی پەیوەست بە زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی شیراز باس دەکات؛ ناوەندی توێژینەوەکەشی کار لە چاندنی جگەر، پەنکریاس، گورچیلە و ئێسکە مێشک بەڵگەدار دەکات.[5][6] ئەمە هۆکارێکە بۆ پشکنینی شیراز لە کەیسێکی پەیوەندیداردا، نەک بەڵگەی باشتر بوونی لە هەر نەشتەرگەرییەکدا.

ئەگەر پزیشکی ناودار فایلەکەی بینیوە، هەموو ڕێڕەوی دەستنیشانکردن، نەشتەرگەری، ICU و بەدواداچوونی درێژخایەن لە تۆڕێکدا ڕوونە، و پسپۆڕەکە بەردەوام لەوێ کار دەکات، شیراز دەکرێت گونجاو بێت. لە چاندنی ئەندامدا شایستەیی، یاساکانی بەخشەر، ئەخلاق، دەرمانی لاوازکەری بەرگری، چاودێریی تووشبوون و بەدواداچوونی درێژخایەن دەبێت لەلایەن بەرنامەی ڕێگەپێدراو چارەسەر بکرێت. بڵاوکردنەوەی دەستکەوتی ناوەند واتای وەرگرتنی تاکەکەس یان گرەنتیی ئەنجام نییە.

لە جوانکاری، ددان، چاو یان نەزۆکیدا ناوبانگی بەشێک مەگوازەوە بۆ بەشێکی تر. بەراوردی تاران، شیراز یان مەشهەد دەبێت بۆ هەمان پڕۆسە، هەمان پزیشک و هەمان ناوەند بێت.

مەشهەد؛ کاتێک پزیشک و گەشت هاوتا دەبن

مەشهەد دەکرێت باشترین هەڵبژاردە بێت ئەگەر پزیشکێکی پشتڕاستکراوی ئەوێ کەیسەکەی وەرگرتووە و ڕێگای گەشت، زمان، ڕێکخستنی هاوڕێ و مانەوە ئاسانترن. لیستی FCDO نەخۆشخانەی ڕەزەوی لە مەشهەد ناودەبات و ماڵپەڕی فەرمیی نەخۆشخانەی مەهر بەشی گەشتیاریی پزیشکی و خزمەتی نەخۆش باس دەکات.[3][7] ئەم سەرچاوانە بوونی ژێرخانی نەخۆشی نێودەوڵەتی دەسەلمێنن، نەک باشتر بوونی هەموو ناوەندەکانی شار.

بپرسە ئایا پزیشکەکە بەردەوام لە نەخۆشخانەکە کار دەکات، شەوان کێ وەڵام دەداتەوە، ئاڵۆزی لە کام بەش چارەسەر دەکرێت و بەدواداچوونی دوورەوە تا کەی بەردەوامە. ئەگەر دۆخەکە ئاڵۆزتر بوو، چارەسەر لە مەشهەد دەمێنێتەوە یان گواستنەوە بۆ شارێکی تر پێویستە؟ بەرپرسیاریی کلینیکی، تێچووی ئەمبولانس یان فڕینی پزیشکی و ناوەندی وەرگر دەبێت نووسراو بێت.

ژێرخانی میوانداریی مەشهەد دەتوانێت مانەوە ئاسان بکات، بەڵام زیارەت یان گەشت نابێت ڕۆژی نەشتەرگەری، دەرچوون یان فڕین دیاری بکات. سنووری پزیشکی لە پێشەوەیە.

سەرەتا پزیشک و سیستەم، پاشان شار

بۆ هەڵبژاردنی تاران، شیراز یان مەشهەد ئەم ڕیزە بەکاربهێنە:

1. پێویستیی کلینیکی دیاری بکە: دەستنیشانکردن، پڕۆسە، نەخۆشیی هاوبەش و ئاستی چاودێری.
2. پزیشک پشتڕاست بکە: ناوی تەواو و ژمارەی تۆمار لە گەڕانی ئەنجومەنی پزیشکیی ئێران ببینە.[2]
3. ناوەند بپشکنە: مۆڵەتی نەخۆشی نێودەوڵەتی، ناونیشانی ڕاستەقینەی نەشتەرگەری و سەرچاوە پێویستەکان داوا بکە.[1]
4. پلانی نووسراو وەربگرە: شێواز، جێگرەوە، مەترسی، بێهۆشکردن، ئیمپلانت، ماوەی مانەوە و پێوەری دەرچوون.
5. پلانی ئاڵۆزی ڕوون بکە: پەیوەندیی 24 کاتژمێر، گەڕانەوە بۆ بستەر، بەرپرسی تێچوو و هاوبەشکردنی دۆسیە لەگەڵ پزیشکی ماڵەوە.
6. پاشان لۆجستیک بەراورد بکە: ڤیزا، گەشت، هۆتێل، زمان، کاتی گواستنەوە و تێچووی گشتی.

ئەگەر ناوبژیوان پێش پارەدان ناوی پزیشک یان نەخۆشخانە بشارێتەوە، بوەستە. «پاکێجی VIP» پێوەری کلینیکی نییە.

کارتی 100 نمرەیی بۆ هەڵبژاردن

لەسەر بەڵگە نمرە بدە:

• هاوتاییی ئەزموونی پزیشک لەگەڵ پڕۆسەکە: 30 نمرە
• سەلامەتیی نەخۆشخانە، بێهۆشکردن، ICU و فریاکەوتن: 20 نمرە
• ڕوونیی پلان، ڕەزامەندیی ئاگادارانە و دۆسیە: 15 نمرە
• پلانی ئاڵۆزی و بەدواداچوونی دوای گەڕانەوە: 15 نمرە
• تێچووی گشتیی بەراوردکراو: 10 نمرە
• گەشت، گواستنەوە و شوێنی گونجاو بۆ چاکبوونەوە: 5 نمرە
• وەرگێڕ و پاڵپشتیی هاوڕێ: 5 نمرە

هەندێک نیشانە هۆکاری ڕەتکردنەوەی ڕاستەوخۆن: پزیشکی بێناو، شوێنی نادیاری نەشتەرگەری، نەبوونی پلانی فریاکەوتن یان فشار بۆ پارەدانێکی ناتوانرێت بەدواداچوونی بکرێت. هۆتێلی باش ئەمانە قەرەبوو ناکاتەوە.

تێچووی ڕاستەقینە بەراورد بکە

تەنها نرخی نەشتەرگەری گومڕاکەرە. لە هەر شارێک پێشنیارێکی هاوتا داوا بکە کە مافی پزیشک، بێهۆشکردن، ژووری نەشتەرگەری، شەوی نەخۆشخانە، تاقیکردنەوە، دەرمان، ئامێر یان ئیمپلانت، وەرگێڕ، گواستنەوە، مانەوە، سەردانی دوایین و سیاسەتی ئاڵۆزی بە جیا بنووسێت.

تێچووی گشتی = چارەسەر + گەشت + مانەوە + هاتوچۆی شار + هاوڕێ + وەرگێڕان + گۆڕینی بلیت + ڕۆژی کاری لەدەستچوو + پارەی یەدەگی ئاڵۆزی.

نرخی کەمتر دەکرێت بە مانەوەی درێژ یان فڕینی دووەم لەناوبچێت. هەمان دراو و نرخی ئاڵوگۆڕی هەمان ڕۆژ بەکاربهێنە. شێوازی پارەدان، گەڕاندنەوە و لایەنی یاساییی دەرکەری پسوولە نووسراو بکە.

ڤیزا، گەشت و ماوەی چاکبوونەوە

پۆرتاڵی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڤیزای پزیشکیی جۆری T ناودەبات و نامەی پەسەندکردن لە ناوەندێکی پزیشکیی ڕێگەپێدراو داوا دەکات.[8] یاساکان بە پێی ڕەگەزنامە و دۆخ جیاوازن؛ پێش کڕینی بلیت لە سەرچاوەی فەرمیی کۆنسوڵی بپشکنە. ئاگادارکردنەوەی گەشتیش تایبەت بە وڵاتە. بۆ نموونە، ڕێنماییی ئێستای بەریتانیا بە هاووڵاتییانی خۆی دەڵێت بۆ ئێران نەچن.[9] ئەمە نموونەیەکی تایبەتە، نەک یاسای هەموو گەشتیاران.

پاسپۆرت، ڤیزا، بیمەی چارەسەری پلانکراو و ئاڵۆزی، گواستنەوەی پزیشکی و یاسای هەڵگرتنی دەرمان بپشکنە. فڕین و ڕێگا دەگۆڕێن؛ لە کاتی حجزکردندا دووبارە بزانە. بلیتی گۆڕانکاریپێکراو و چەند ڕۆژێکی زیادە لە کاتخشتەی تەسک سەلامەتترن.

پزیشک دەبێت کەمترین ماوەی مانەوە، ڕێگەی فڕین، سنووری هەڵگرتنی بار، مەترسیی خوێنبەستن و نیشانە فریاکەوتنەکان بنووسێت. تەنها لەبەر فڕینێکی ئاسان شار هەڵمەبژێرە.

لیستی پشکنینی پێش حجز

• ڕاپۆرت، وێنە و لیستی دەرمان بۆ هەڵسەنگاندنی کلینیکی نێردراون.
• ناوی پزیشک، ژمارەی تۆمار و ناونیشانی نەشتەرگەری دیارن.[2]
• مۆڵەتی ئێستای ناوەند و بەشی نەخۆشی نێودەوڵەتی پشتڕاست کراوەتەوە.[1]
• لەگەڵ پزیشک یان ئەندامی کلینیکیی بەرپرس ڕاوێژی ڕاستەوخۆ کراوە.
• پلانی ورد و نرخ بە زمانێکی تێگەیشتن هەیە.
• نەشتەرگەر، پسپۆڕی بێهۆشکردن و بەرپرسی دوای نەشتەرگەری دیارن.
• ICU، خوێن و گواستنەوەی فریاکەوتن لەگەڵ پڕۆسەکە دەگونجێن.
• نەخۆشخانە لیستی سەلامەتیی نەشتەرگەریی WHO لە قۆناغە گرنگەکان بەکاردەهێنێت.[10]
• پزیشک ماوەی مانەوە و ڕێگەی فڕینی نووسیوە.
• پوختەی دەرچوون، ڕەچەتە، ڕاپۆرتی نەشتەرگەری و وێنەکان دەدرێن.
• پزیشکی وڵاتی خۆت بەدواداچوونی قبوڵ کردووە.
• بیمە و ئاگادارکردنەوەی تایبەت بە ڕەگەزنامەکەت پشکنراوە.

کۆتایی

بۆ کەیسی ئاڵۆز و چەندپسپۆڕی، تاران زۆرجار دەستپێکێکی باشترە بۆ بەراوردی فراوان و خزمەتی یەدەگ. شیراز کاتێک دەچێتە پێشەوە کە تیمێکی دیاریکراو و بەڵگەدار بە وردی لەگەڵ چارەسەرەکە دەگونجێت، بە تایبەتی لە هەندێک ڕێڕەوی چاندن و جگەر. مەشهەدیش کاتێک دەکرێت باشترین بێت کە پزیشک و نەخۆشخانەی گونجاو لەگەڵ ڕێگا، زمان و پاڵپشتیی هاوڕێ باشتر کۆببنەوە.

کەواتە وەڵامی تاران، شیراز یان مەشهەد پلەبەندییەکی هەمیشەیی نییە. سێ پێشنیاری هاوتا کۆبکەوە، بەڵگەکان پشتڕاست بکە، مەرجەکانی ڕەتکردنەوە جێبەجێ بکە و دوای هەڵبژاردنی سیستەمی کلینیکی شار دیاری بکە. بڕیاری سەلامەت بە پزیشکی ناودار، ناوەندی ڕێگەپێدراو، پلانی ئاڵۆزی و بەدواداچوونی بەردەوام دەستپێدەکات؛ نەک بە ناوبانگی شوێن یان کەمترین نرخ.

سەرچاوەکان

1. وەزارەتی تەندروستیی ئێران، پۆرتاڵی گەشتیاریی تەندروستی
2. ئەنجومەنی پزیشکیی ئێران، گەڕانی پزیشک
3. UK FCDO, List of medical facilities in Iran
4. WHED, Tehran University of Medical Sciences
5. Abu Ali Sina Charity Hospital
6. Shiraz Transplant Research Center
7. Mehr Hospital Mashhad
8. وەزارەتی دەرەوەی ئێران، جۆرەکانی ڤیزا
9. UK FCDO, Iran entry requirements
10. WHO, Surgical Safety Checklist